Лата Мангешкар: Садое, ки Ҳиндустонро месуруд

Агар як овозро интихоб кунанд, ки тамоми Ҳиндустон – аз Ҳималой то Кумари, аз Бенгал то Гуҷарот – бишносад, ҳамон Лата Мангешкар хоҳад буд. Сарояндае, ки беш аз шаст сол ба синамои ҳинд рӯҳ бахшид, беш аз 30 ҳазор суруд сабт кард ва номи миллии «Булбули Ҳиндустон»-ро соҳиб шуд. Вай хоҳари бузурги Аша Бхосле аст.

Хонаводаи мусиқӣ

Лата Мангешкар 28 сентябри соли 1929 дар шаҳри Индур (иёлати Мадҳя-Прадеш, Ҳиндустон) чашм ба олам кушод. Падараш Диннатҳ Мангешкар сароянда ва оҳангсози театр буд. Лата аз синни панҷсолагӣ зери дасти падар мусиқӣ омӯхт. Вале дар соли 1942, падар даргузашт ва Лата бояд ҳамчун сарояндаи дубляж барои зиндагии оила кор кунад.

Нахустин суруди вай дар филми маратҳии «Китӣ Ҳасенал» 1942 сабт шуд. Баъдан ба Бомбей кӯчид ва дар филмҳои ҳиндӣ кор карданро оғоз кард. Қадами бузурги Лата он замон буд, ки оҳангсозон ва продюсерон фаҳмиданд: овози вай барои ҳар актриса – аз ҷавонҳо то ситораҳо мувофиқ аст.

Рекордҳо ва мақоми беҳамто

Лата Мангешкар дар тӯли умр ба зиёда аз 36 забон – ҳиндӣ, маратҳӣ, бенгалӣ, гурҷотӣ, панҷобӣ, тамилӣ, телугу, канда, санскрит, англисӣ ва ғайра – суруд хондааст. Рекорди ӯ дар Китоби Гиннес барои "бештари сурудҳои сабткарда дар таърих" сабт шудааст – баъзе манбаъҳо мегӯянд зиёда аз 30 ҳазор.

Вале вай ҳеҷ гоҳ ба ин рақамҳо дилпул набуд. Барои ӯ асл ҳисси эҳсосот ва муҳаббат ба мусиқӣ буд. Сурудҳои вай мисли «Aye Mere Watan Ke Logon» (1963), ки барои ҳалокати сарбозони ҳинд дар ҷанг суруда шуд, чашмони тамоми Ҳиндустонро гиряён кард. Ҳарфи Неҳру, нахуствазири Ҳиндустон, пас аз шунидани ин суруд гуфта буд: «Ман то ҳол ҳеҷ гоҳ дида набудам, ки лашкари тамоми маҷлис гиря кунад».

Ҷоизаҳо ва эҳтиром

Лата Мангешкар барандаи беҳтарин ҷоизаҳои Ҳиндустон буд:

- Падма Бҳушан (1969)

- Падма Вибҳушан (1989)

- Ҷоизаи миллии филмӣ барои беҳтарин овозхон (чанд маротиба)

- Баҳорат Ратна – олӣ дарачаи гражданӣ дар Ҳиндустон (2001)

- Ҷоизаи Грэмми (2009) барои саҳми умр

Ҳатто пас аз даҳсолаҳо, овози Лата рамзи ид, арусӣ, ғам ва эҳсоси ҳиндӣ аст.

Чаро «Чеҳраи мондгор»?

Лата Мангешкар бо рафтанаш (6 феврали 2022) ҷаҳони мусиқиро сиёҳ пӯшонд. Аммо сурудҳои вай дар ҳар як хонаи ҳинд ва ҳар як дилдӯстаи мусиқӣ дар Тоҷикистону Эрону Арабистон ба садо меоянд. Вай мо меомӯзад, ки як овоз метавонад сарҳадҳоро убур кунад. Ӯ чеҳраи фарҳанги мондгор аст, зеро фарҳанги Ҳиндустон бидуни Лата мисли дашти биёбон аст.

“Рӯзгор”