Ҳалқаи заррини тамаддун: Нақши давлати Кӯшониён дар шаклгирии миллати тоҷик ва рӯзгори ҷаҳони бостон

Рӯзгори ободи имрӯз ва фардои босаодати ҷомеа мустақиман ба шинохти дурусти гузаштаи таърихӣ, ҳифзи мероси ниёгон ва дарки решаҳои тамаддуни миллӣ пайванди нокандани дорад. Таърих оинаест, ки қудрати давлатдорӣ ва асолати маънавии миллатро ба насли наврас инъикос мекунад. Маҳз дар ҳамин замина, пойтахти кишвар шоҳиди як ҳамоиши бузурги илмӣ гардид, ки саҳифаҳои пуршукуҳи империяи бостониро варақгардон намуд.

Дар Осорхонаи миллии Тоҷикистон конфронси илмӣ-назариявии ҷумҳуриявӣ таҳти унвони «Таҳқиқи таъриху фарҳанги Кӯшониён дар мисоли ёдгориҳои бостонии Тоҷикистон» баргузор гардид. Ин ҳамоиш олимону муҳаққиқони барҷастаро сари як миз ҷамъ овард, то нақши меҳварии ин давлати бузургро дар шаклгирии миллати тоҷик ва рушди Осиёи Марказӣ мавриди таҳлили амиқ қарор диҳанд.

Дар қатори империяҳои аъзами ҷаҳон

Давлати Кӯшониён, ки байни асрҳои I пеш аз мелод то III мелодӣ арзи ҳастӣ кардааст, яке аз тавонотарин ва муҳимтарин давлатҳои таърихии Осиёи Марказӣ ба шумор меравад. Ин империяи бостонӣ дар рушди ҳаёти сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии минтақа саҳми назаррас гузошта, дар арсаи ҷаҳонӣ дар радифи империяҳои абарқудрати он замон, аз ҷумла Ашкониён, империяи Рум ва Хоқони Чин қарор дошт.

Муҳимтарин нуктае, ки дар конфронс баррасӣ шуд, ин аст, ки нахустсарзамини Кӯшониён ҳудудҳои кунунии Тоҷикистон мебошад ва ёдгориҳои бозмонда аз ин давраи таърихӣ гувоҳи ин ҳақиқати илмианд.

Меҳвари таҳқиқот: Аз катибаҳо то Роҳи Бузурги Абрешим

Зимни нишаст, олимон паҳлуҳои гуногуни рӯзгори Кӯшониёнро дар асоси бозёфтҳои нави бостоншиносӣ баррасӣ карданд, аз ҷумла:

- Омӯзиши катибаҳои таърихӣ ва хату забони он давра;

- Хусусиятҳои фарҳанги моддӣ ва рушди ҳунармандии бостонӣ;

- Оини тадфин ва низоми сиёсиву иқтисодии ҷомеа;

- Робитаҳои фарҳангӣ бо тамаддунҳои ҳамсоя ва пуштибонии фаъол аз Роҳи Бузурги Абрешим.

Дидгоҳи Пешвои миллат: Ҳалқаи заррини давлатдорӣ

Дар конфронс андешаҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон оид ба мақоми таърихии Кӯшониён аҳаммияти махсус доштанд. Пешвои миллат дар асари шоҳкории худ «Тоҷикон дар оинаи таърих» давлати Кӯшониёнро «ҳалқаи заррине дар силсилаи давлатдории ориёиҳои тӯронӣ» арзёбӣ намудаанд. Ин баҳогузорӣ нишон медиҳад, ки ҳифз ва муаррифии мероси таърихии ин давра барои дарки равандҳои сиёсии ҷаҳони бостон ва таҳкими худшиносии миллии ҷавонони мо то чӣ андоза ҳаётан муҳим аст.

Баргузории ин ҳамоиш барои табодули таҷрибаи илмӣ ва таҳкими ҳамкории муассисаҳои фарҳангии кишвар заминаи устувор гузошта, имкон медиҳад, ки ёдгориҳои бостонии Тоҷикистон ҳамчун кафолати таърихии тамаддуни ғании мо ба ҷаҳониён бештар муаррифӣ шаванд.

“Рӯзгор”