18:59:22 07-уми Ноябри 2026 сол

The Times: Рӯзномае, ки ҷаҳонро ба ларза овард

1 январи соли 1785. Лондон. Дар кӯчаҳои наздики Blackfriars, як марди соҳибкор бо номи Ҷон Уолтер дастгоҳи чопи хурде харида, ба кор меандозад. Ӯ на рӯзноманигор буд, на чопгар, балки тоҷири ангишт ва суғуртачии киштиҳо буд. Аммо вай як ихтироъро дида буд, ки метавонист тамоми ҷаҳони чопро тағйир диҳад: «логография» усули чопе, ки дар он калимаҳои пурра якбора чоп мешуданд, на ҳарфҳои алоҳида.

6-The-Times-25441245Барои таблиғи ин ихтироъ, Уолтер рӯзномае таъсис медиҳад, ки номаш «The Daily Universal Register» буд. Шумораи аввалини он 1 январи соли 1785 нашр мешавад. Дар он замон, вай наметавонист тасаввур кунад, ки ин рӯзнома рӯзе ҷаҳонро ба ларза хоҳад овард.

Дар соли 1788, пас аз 940 шумора, Уолтер номи рӯзномаро ба «The Times» иваз мекунад. Вай мехост, ки ин рӯзнома «воқеаҳои асосии замонро сабт кунад» ва ба хидмати мардум бошад.

Рӯзномае, ки ба зиндон рафт

Ҷон Уолтер на танҳо чопгар, балки муҳаррири ҷасур низ буд. Вай дар рӯзномаи худ танқидҳои тез нисбати ҳукумат ва шахсиятҳои воломақом нашр мекард. Дар натиҷа, вай 16 моҳ дар зиндони Ньюгейт нишаст ва ҷаримаҳои калон пардохт кард. Яке аз ҷиноятҳои ӯ ин буд, ки навишта буд шоҳзодаи Уэлс ва дигар шоҳзодагон бо рафтори бади худ хашми подшоҳ Георги III-ро ба бор овардаанд.

Аммо ин танқидҳо обрӯи рӯзномаро баланд бардоштанд. Мардум фаҳмиданд, ки The Times на аз ҳукумат метарсад, на аз подшоҳ ва ин ба он эътимоди бузург овард.

Инқилоби бухорӣ

29 ноябри соли 1814. Як рӯзи торик. Дар чопхонаи The Times, коргарон бо хашм ҷамъ шудаанд. Онҳо шунидаанд, ки Ҷон Уолтер II писари муассис мехоҳад мошини бухорӣ оварад, ки бо зуҳуроти оташ ва бухор кор мекунад. Коргарон таҳдид ба зӯроварӣ кардаанд. Онҳо ба Китоби Муқаддас истинод мекунанд, ки одам бояд «бо арақи ҷабинаш нон хӯрад» ва мегӯянд, ки мошини бухорӣ кори шайтон аст.

Аммо Ҷон Уолтер II қарор кардааст. Вай мошини бухориро дар хонае дар наздикии идора пинҳонӣ насб карда, шабона рӯзномаро чоп мекунад. 6-уми субҳ, вай ба чопхона даромада, ба коргарон мегӯяд: «The Times аллакай бо бухор чоп шудааст.» Коргарон ҳайрон шуданд. Онҳо нафаҳмиданд, ки чӣ гуна рӯзнома бе онҳо чоп шудааст. Ҷон Уолтер II ба онҳо ваъда дод, ки музди онҳоро то ёфтани кори нав нигоҳ медорад.

Ҳамин тавр, The Times аввалин рӯзномаи ҷаҳон шуд, ки бо мошини бухорӣ чоп мешуд. Истеҳсолот аз 250 нусха дар як соат ба 1100 нусха дар як соат расид.

«The Thunderer» — рӯзномае, ки садои Худо шуд

Дар соли 1817, Ҷон Уолтер II Томас Барнсро муҳаррир таъин мекунад. Барнс марди 31-сола буд, аммо завқи бузург дошт. Вай мақолаҳои асосиро таҳия кард, ки садои рӯзномаро баланд бардоштанд. Ҳаминтавр, The Times «The Thunderer» «Раъдубарқ» лақабгирифт.

6-The-Times-25441245854ҶонДелайн, муҳарриринавбатӣ 1841–1877, ҳукуматроонқадартанқидмекард, кимақомотӯроболақабҳои «ваҳшиёна» МаликаВиктория, «бадкор» ШоҳзодаАлберт, «ҷаҳаннамӣ» ЛордКларендонва «мустабид» ЛордҶонРасселёдмекарданд.

ДарзамониҶангигражанӣдарАмрико, ПрезидентиЛинколнбахабарнигори The Times гуфт: «The Times пурқувваттаринчиздарҷаҳонаст, баҷуз, шояд, Миссисипи.»

Аз империя то рақам

The Times дар тӯли беш аз 240 сол ҳамаи рӯйдодҳои бузурги таърихиро сабт кардааст: аз Ҷанги Наполеон то Ҷанги Якум ва Дуюми Ҷаҳонӣ, аз суқути Империяи Бритониё то таъсиси Созмони Милали Муттаҳид.

Дар соли 1908, оилаи Уолтер, ки 124 сол рӯзномаро идора мекард, маҷбур шуд, ки онро ба Лорд Нортклифф ба 320 000 фунт фурӯшад. Дар соли 1922, оилаи Астор соҳиби рӯзнома шуд. Дар соли 1981, Руперт Мердок ва ширкати News Corporation онро хариданд.

Имрӯз, The Times яке аз бонуфузтарин рӯзномаҳои ҷаҳон боқӣ мемонад. Тиражи он тақрибан 400 000 нусха дар як рӯз аст, ва The Sunday Times нашрияи якшанбеи он, ки аз соли 1821 нашр мешавад беш аз 800 000 нусха мефурӯшад.

“Рӯзгор”

 

Назари Шумо

Security code
навсозӣ