ҶҶ 2026: Дувумин тоҷгузории Испания

Чемпионати ҷаҳонии футбол 2026, ки аз 11 июн то 19 июл дар се кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, Канада ва Мексика баргузор шуд, 23-юмин бозиҳои Ҷоми ҷаҳон буд ва онро бояд яке аз бузургтарин, гардишгаронтарин ва баҳсноктарин мусобиқаҳои таърихи ин бозӣ номид.

Ин аввалин Чемпионати ҷаҳон буд, ки дар он 48 даста иштирок карданд — шуморае, ки бори аввал дар таърихи 96-солаи ин мусобиқа ба кор гирифта шуд. Инчунин, ин аввалин Чемпионате буд, ки се кишвар якҷоя мизбони он шуданд ва бозиҳо дар 16 шаҳри ин се кишвар баргузор гардиданд. Дар маҷмӯъ 104 бозӣ доир шуд, ки ин низ рекорди нав дар таърихи Ҷоми ҷаҳон ба шумор меравад.

Дар ин Чемпионат 48 даста дар 12 гурӯҳи чордастагӣ ба мубориза бархостанд. Формати нав чунин буд, ки 2 дастаи беҳтарин аз ҳар гурӯҳ ва 8 дастаи беҳтарини сеюм ба марҳилаи плей-офф роҳ меёфтанд. Ин тағйири формат ба дастаҳои хурдтар имкон дод, ки дар арсаи ҷаҳонӣ иштирок кунанд ва ба мусобиқа ранги нав бахшид. Дар ин Чемпионат дастаҳое чун Курасао (хурдтарин кишвари таърихи Ҷоми ҷаҳон), Кабо-Верде ва Ӯзбекистон бори аввал ширкат карданд.

Ин мусобиқа аз ҳамин лаҳзаҳои аввалинаш пур аз ҳаяҷон буд. Дар бозии ифтитоҳӣ, дастаи мизбони Мексика дар варзишгоҳи афсонавии «Ацтека»-и Мехико бар Африқои Ҷанубӣ бо ҳисоби 2:0 пирӯз шуд ва тамоми кишварро ба ваҷд овард. Дастаи ИМА низ дар марҳилаи гурӯҳӣ бозиҳои пурҳаяҷон нишон дод ва Парагвайро бо ҳисоби 4:1 ва Австралияро бо ҳисоби 2:1 шикаст дод. Аммо шокҳои асосии ин Чемпионат дар марҳилаи гурӯҳӣ рух доданд. Дастаи Аргентина дар бозии аввалини худ аз Арабистони Саудӣ бо ҳисоби 1:2 шикаст хӯрд, ки ин яке аз бузургтарин шокҳои таърихи Ҷоми ҷаҳон буд. Дастаи Олмон низ дар марҳилаи гурӯҳӣ аз Ҷопон ва Испания шикаст хӯрд ва ба даври плей-офф роҳ ёфта натавонист.

Дар даври 1/16 ниҳоӣ, бозиҳои пуршиддат ва драмавии зиёде рух доданд. Дастаи Марокаш дар бозии даври 1/8 ниҳоӣ бар Канада бо ҳисоби 3:0 пирӯз шуд ва аввалин дастаи Африқоӣ гардид, ки бештар аз як маротиба ба чорякфинали Ҷоми ҷаҳон роҳ меёбад. Дастаи Норвегия бо роҳбарии Эрлинг Холанд дар бозии даври 1/8 ниҳоӣ бар Бразилия бо ҳисоби 2:1 пирӯзии таърихӣ ба даст овард ва Бразилияро аз мусобиқа хориҷ кард. Холанд дар ин бозӣ ду голи муҳимро дар дақиқаҳои 79 ва 90 ба сабт расонд.

Аммо баҳсноктарин бозии ин Чемпионат дар даври 1/8 ниҳоӣ байни Аргентина ва Миср рух дод. Миср дар дақиқаи 62-юм гол зад, аммо пас аз баррасии VAR, гол ба сабаби фоли Марвон Аттия бар Лисандро Мартинес дар оғози ҳамла бекор карда шуд. Ин қарор баҳсҳои зиёдеро ба вуҷуд овард ва бисёр коршиносон бар он буданд, ки ин дахолати VAR аз ҳад зиёд буд. Мураббии Миср, Ҳусам Ҳасан, ҳакамро ба тарафдорӣ аз Аргентина айбдор кард ва Федератсияи футболи Миср ба ФИФА расман шикоят кард. Дар ин бозӣ, Аргентина дар дақиқаи 92-юм голи пирӯзиро ба сабт расонд ва бо ҳисоби 3:2 пирӯз шуд. Ин бозӣ ба яке аз баҳсноктарин бозиҳои таърихи Ҷоми ҷаҳон табдил ёфт ва ба Аргентина лақаби «VARgentina»-ро бахшид.

Дар чорякфинал, бозии байни Аргентина ва Швейтсария боз ҳам баҳснок буд. Дар дақиқаи 72-юм, Брель Эмболо аз Швейтсария пас аз мубориза бо Леандро Паредес ба замин афтод. Ҳакам аввал ба Паредес корти зард нишон дод, аммо пас аз баррасии VAR маълум шуд, ки Эмболо симулятсия кардааст ва ӯ корти дуввуми зард гирифта, аз майдон ронда шуд. Ин қарор низ баҳсҳои зиёдеро ба вуҷуд овард, зеро мураббии Швейтсария, Мурат Якин, онро «қобили қабул нест» номид. Аргентина дар ниҳоят бо ҳисоби 3:1 пирӯз шуд ва ба нимфинал роҳ ёфт.

Дар нимфинал, Испания бо ҳисоби 2:0 Фаронсаро шикаст дод ва ба финал роҳ ёфт. Дар бозии дигари нимфинал, Аргентина бо ҳисоби 2:1 бар Англия пирӯз шуд ва ба финали дуюми пай дар пай роҳ ёфт. Дар ин бозӣ, Лионел Месси ду голедоварӣ кард ва Лаутаро Мартинес дар дақиқаи 90+2 голи пирӯзиро ба сабт расонд.

Финали ин Чемпионат, ки 19 июл дар варзишгоҳи «MetLife»-и Ист-Ратерфорд (Ню-Ҷерсӣ, ИМА) баргузор шуд, яке аз драмавӣтарин финалҳои таърихи Ҷоми ҷаҳон буд. Испания ва Аргентина дар вақти асосӣ бо ҳисоби 0:0 мусовӣ карданд. Аргентина дар тамоми вақти асосӣ ягон зарба ба сӯи дарвозаи Испания назад, ки ин як антирекорди финалҳои Ҷоми ҷаҳон аст. Дар дақиқаи 90+3-юм, Энсо Фернандес аз Аргентина барои қоидавайронкунии дағал бар Пау Кубарси корти дуввуми зард гирифта, аз майдон ронда шуд ва Аргентина 10-нафар монд. Дар вақти иловагӣ, Ферран Торрес, ки дар дақиқаи 62-юм ба ҷои Микел Оярсабал ба майдон ворид шуда буд, дар дақиқаи 106-ум голи ягонаи бозиро ба сабт расонд ва Испанияро бори дуюм дар таърихи худ Қаҳрамони ҷаҳон гардонд.

Родри, нимҳимоятгари Испания, ки дар тамоми мусобиқа бозиҳои дурахшон нишон дод ва мудофиаи Испанияро роҳбарӣ кард, ҳамчун беҳтарин бозигари Чемпионат Тӯби тилоиро ба даст овард. Килиан Мбаппе аз Фаронса бо 10 гол Бутсаи тилоиро ба даст овард ва аввалин бозигаре гардид, ки ду маротиба пай дар пай ин ҷоизаро ба даст меорад. Ӯ инчунин бо 22 голи худ дар тамоми Чемпионатҳои ҷаҳон аз Лионел Месси (21 гол) пеш гузашт ва ҳамчун беҳтарин бомбардори таърихи Ҷоми ҷаҳон шинохта шуд. Унай Симон, дарвозабони Испания, ки дар тамоми мусобиқа танҳо як гол хӯрд, Дастпӯшаки тилоиро барои беҳтарин дарвозабон ба даст овард. Пау Кубарсӣ, мудофеи 19-солаи Испания, ҳамчун беҳтарин бозигари ҷавон эътироф шуд. Ҷои сеюмро Англия ва ҷои чорумро Фаронса ишғол карданд. Англия дар бозии ҷои сеюм бар Фаронса бо ҳисоби 6:4 пирӯз шуд, ки ин бозӣ бо 10 гол рекорди бештарин гол дар бозии ҷои сеюми Ҷоми ҷаҳонро шикаст.

Чемпионати ҷаҳонии соли 2026 дар се кишвари Амрикои Шимолӣ на танҳо барои Испания ва дувумин Қаҳрамонии онҳо, балки барои формати нави 48-дастагӣ, таваллуди наслҳои нави ситорагон, шокҳои бузург ва лаҳзаҳои драмавии худ дар таърих сабт шуд. Ин мусобиқа нишон дод, ки футбол метавонад дар ҳар гӯшаи ҷаҳон мардумро муттаҳид кунад ва ба як воситаи бузурги фарҳангӣ ва иҷтимоӣ табдил ёбад. Инчунин, ин Чемпионат бори дигар собит кард, ки дар футбол ҳеҷ чиз аз пеш муайян нест ва ҳар дастае метавонад бо ирода ва талош ба қуллаҳои баланд расад. Барои Лионел Месси, ин Чемпионат ба як анҷоми бошукӯҳи касби ӯ табдил ёфт, гарчанде ки ӯ ин дафъа дар финал шикаст хӯрд.

“Рӯзгор”