Чеҳраҳои мондагор: Салоҳиддин Аюбӣ

Шоҳин ва Рамзи Ваҳдати Исломӣ

Дар замонҳое, ки салибдорони аврупоӣ ба сарзаминҳои исломӣ ҳуҷум меоварданд ва Қудси муқаддас дар дасти бегонагон буд, як марди курд аз сарзамини Тикрит бархост ва тавонист тамоми ҷаҳони исломро муттаҳид созад. Ин мард ал-Малик ал-Носир Салоҳ ад-дунё ва-д-дин Абулмузаффар Юсуф ибни Айюб, машҳур ба Салаҳиддин Аюбӣ султоне буд, ки на танҳо Қудсро аз дасти салибдорон озод кард, балки бо рафтори наҷиб ва адолати худ ҳатто дили душманонашро низ ба худ гардонд.

Аз Тикрит то Тахти Миср

Салаҳиддин дар соли 1137 ё 1138 дар шаҳри Тикрит Ироқи имрӯза дар хонадони курд ба дунё омад. Падараш Наҷмуддин Айюб ва амакаш Асадуддин Ширкӯҳ аз саркардагони лашкари Нуруддин Зангӣ буданд. Салаҳиддин дар шаҳрҳои Баълабак ва Димишқ ба воя расид ва дар ҷавонӣ бештар ба омӯзиши дин, Қуръон ва ҳуқуқи исломӣ майл дошт, на ба ҳарб.

Соли 1169, пас аз марги амакаш Ширкӯҳ, Салаҳиддин ба вазифаи вазири Миср таъин шуд ва ду сол пас, дар соли 1171, пас аз марги халифаи охирини Фотимиён, ҳокимияти Мисрро ба даст гирифт ва султони Миср эълон гардид. Ӯ дар Миср ислоҳоти бузург анҷом дод иқтисодро эҳё кард, артишро навсозӣ намуд ва мазҳаби сунниро ҳамчун мазҳаби расмӣ барқарор кард.

Ваҳдати Исломӣ ва Ҷанги Ҳаттин

Пас аз марги Нуруддин дар соли 1174, Салаҳиддин тамоми сарзаминҳои ӯ Сурия ва қисматҳои Ироқро ба Миср ҳамроҳ кард ва давлати бузургеро аз Миср то Сурия ва Яман бунёд намуд. Ӯ шаҳрҳои муқаддаси Ислом Макка ва Мадинаро низ зери ҳокимияти худ гирифт.

Дар рӯзҳои 3 ва 4 июли соли 1187, артиши муттаҳиди мусулмонон дар зери фармондеҳии Салаҳиддин, дар ҷанги Ҳаттин наздикии Баҳри Тибериё лашкари салибдоронро сахт шикаст дод. Ин шикаст барои салибдорони Ерусалим зарбаи сахте буд ва роҳи бозпас гирифтани Байтулмуқаддасро кушод.

Фатҳи Қудс

2 октябри соли 1187 Салаҳиддин пас аз муҳосираи кӯтоҳ, шаҳри Қудс Байтулмуқаддасро, ки наздики 90 сол дар дасти салибдорон буд, ба тасарруфи мусулмонон даровард. Фарқи Салаҳиддин аз ҳокимиёни пешина дар он буд, ки вай ба мардуми масеҳӣ иҷозат дод, ки бо амну амон ва бо пардохти фидя аз шаҳр берун шаванд коре, ки салибдорон 90 сол пеш ҳангоми ишғоли Қудс онро анҷом надода буданд. Ин рафтори бошараф ва адолат Салаҳиддинро ҳатто дар назди душманонаш баланд бардошт.

Пас аз ин пирӯзӣ, Салаҳиддин ба мубориза бо салибдорони Ҷанги Севуми Салибӣ 1189-1192 идома дод ва бо подшоҳи Англия Ричарди Шератон ба муқовимат пардохт.

Сиёсати дохилӣ ва Мерос

Дар дохили давлат, Салаҳиддин бо сиёсати босавобу оқилона иқтисоди Мисрро барқарор кард, бори андоз аз мардумро кам намуд ва мадрасаҳои зиёде бунёд кард. Ӯ бо хислатҳои неки инсонӣ раҳмдилӣ, адолат ва саховат дар байни мардум машҳур буд.

Салаҳиддин 4 марти соли 1193 дар Димишқ аз олам гузашт. Вақте ӯ даргузашт, дар хазинаи давлат он қадар пул набуд, ки ҳатто барои дафни ӯ кифоя кунад зеро тамоми сарвати хешро ба фақирон ва дар роҳи ҷиҳод сарф карда буд.

Чаро «Чеҳраи мондагор»?

Салаҳиддин на танҳо фармондеҳи бузург, балки рамзи ваҳдат, адолат ва раҳмдилӣ дар таърихи ислом аст. Ӯ нишон дод, ки бузургии воқеӣ дар қудрат нест, балки дар инсонгарӣ, ҳатто дар майдони ҷанг. Номи ӯ дар ҷаҳон ҳамчун намунаи фармондеҳи наҷиб ва мусалмони ҳақиқӣ то абад боқӣ хоҳад монд.

“Рӯзгор”